Antropometrijska mjerenja i testiranja

Antropometrija predstavlja metode detekcije deformiteta, mjerenja, testiranja i analize trenutnog stanja tijela, koštano-mišićnog sistema (segmentalno i u cjelini), posture i biomehanike, sa ciljem korekcije i praćenja. Antropometrija kod predškolske i školske djece je polazna osnova i referenca od koje se polazi i konstatuje stanje tijela.

Kao metod, značajna je u prevenciji nastanka deformiteta kao i u procesu korekcije. U svakoj fazi korekcije, antropometrija je tačka od koje se kreće i put ka pravilnom rastu i razvoju koji će omogućiti da se tijelo maksimalno razvije.

TJELESNE DIMENZIJE

Šta Mjerimo?

Mjerni instrument

Jedinica mjere

Tačnost

Šta procjenjujemo?

Tjelesna visina Antropometa cm 0.1 cm Longitudinalne dimenzije
Dužinanogu Antropometar cm 0.1 cm Longitudinalne dimenzije
Rasponruku Antropometar cm 0.1 cm Longitudinalne dimenzije
Tjelesna težina OMRONBF 511 kg 0.1 kg Masatijela
Obimgrudi Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela
Obimnadlaktice Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela
Obim podlaktice Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela
Obimkukova Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela
Obim natkoljenice Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela
Obim potkoljenice Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela
Obimtrbuha Mjernatraka cm 0.1 cm Volumentijela

TJELESNA KOMPOZICIJA

Šta Mjerimo?

Mjerni instrument

Jedinica mjere

Tačnost

Tjelesna masnoća OMRONBF 511 % 0.1 %
Indeks tjelesne mase – BMI OMRONBF 511 —— ——
Skeletni mišići OMRONBF 511 % 0.1 %
Visceralne masti OMRONBF 511 —— ——
Osnovni metabolizam OMRONBF 511 —— ——

FLEKSIBILNOST

Možemo reći da je fleksibilnost kao motorička sposobnost mnogo zanemarena i  nije od primarnog značaja u procesu sportskog treninga, a posebno u radu sa mlađim selekcijama koju su ovu motoričku sposobnost djelimično zapostavili, ako ne i sasvim. Sa stručne strane gledišta, možemo reći da postoji čitav niz stanja poremećaja statike lokomotornog aparata kao i oboljenja koje dovode do skraćenja obima pokreta što vremenom dolazi i do skraćivanja mišićnih vlakana. Opšte je poznato da fleksibilnost obezbjeđuje bolju elastičnost mišića i veći opseg pokreta u zglobovima, koje olakšavaju kretanje tijela i izvođenje aktivnosti u svakoj sportskoj disciplini.

FLEKSIBILNOST

Naziv testa

Šta Mjerimo?

Mjerni instrument

Jedinica mjere

Tačnost

Šta procjenjujemo?

Iskret palicom Poslije izvedenog iskreta iznad glave, mjerimo rastojanje iznad unutrašnjih ivica šaka Mjerna palica cm 0.1 cm Fleksibilnost ruku i ramenog pojasa
Prednoženje iz ležanja na leđima Ugao pri podizanju noge u ležećem položaju Uglomjer/td> Stepeni 10 Fleksibilnost zadnje lože buta
Raznoženje iz ležanja na leđima Ugao između peta, pri maksimalnom raznoženju Uglomjer Stepeni 10 Fleksibilnost preponske regije
Zanoženje ležeći na grudima Ugao između opružene noge i poda Uglomjer Stepeni 10 Fleksibilnost prednje dijela natkoljenice i dijela karličnog pojasa
Odnoženje ležeći na boku Ugao između noge u odnoženju i poda Uglomjer Stepeni 10 Fleksibilnost aduktora i abduktora donjih ekstremiteta
Pretklon u sjedu UDužina dohvata u dubokom pretklonu Klupica – lenjir mm 1 mm Fleksibilnost lumbalnog dijela trupa i karličnog pojasa

OPIS TESTOVA:

sportskaambulanta1Iskret palicom je test za procjenu fleksibilnosti ruku i ramenog pojasa. Ispitanik u stojećem stavu ispred sebe drži palicu tako da desnom šakom obuhvati palicu neposredno do nulte tačke, a levom šakom obuhvati palicu neposredno pored mjerne skale. Iz početnog položaja, ispruženim rukama ispred sebe, ispitanik lagano podiže palicu i razdvaja ruke klizući desnom rukom (lijeva ostaje fiksirana na početak palice). Zadatak je da ispitanik izvede iskret iznad glave držeći palicu pruženim rukama, trudeći se da pri tom ostvari najmanji mogući razmak između unutrašnjih ivica šaka. Zadatak se bez pauze izvodi tri puta.

Prednoženje iz ležanja na leđima je test za procjenu fleksibilnosti zadnje lože buta. Mjerilac postavi ispitanika da leži leđima na strunjači, tako da mu se kraj natkoljenice poklapa sa osom rotacije uglomjera. Na znak, ispitanik podiže opruženu no i primiče je prema telu. U trenutku dostizanja maksimalneamplitude, testirana noga ne smije biti fleksija u zglobu koljena, niti se druga noga smije odvajati od strunjače. Potrebno je izvesti po dva ispravna pokušaja svakom nogom. Odmor između ponavljanja je 15 sekundi

sportskaambulanta2

Raznoženje iz ležanja na leđima je test za procjenu fleksibilnosti preponske regije. Ispitanik bez obuće leži leđima na strunjači, sa opruženim nogama u vis i oslonjenim o zid. Mjerilac postavi ispitanika, tako da mu se sredina tijela poklapa sa osom rotacije uglomjera. Na znak, ispitanik maksimalno raširi opružene noge. Prilikom izvođenja testa noge se ne smiju izvoditi fleksiju u zglobu koljena. Potrebno je izvesti po dva ispravna pokušaja. Odmor između ponavljanja je 15 sekundi.

sportskaambulanta3

Zanoženje ležeći na grudima je test za procjenu fleksibilnosti prednjeg dijela natkoljenice i dijela karličnog pojasa. Ispitanik legne na stomak, bokom je prislonjen na mjernu skalu tako da linija koja označava 90º bude u tački spinae iliacae anterior. Ruke su opružene po podu u uzručenju, a noge su opružene u nastavku trupa. Zadatak je da ispitanik nogu bližu mjernoj skali, opruženu u koljenu i sa punom ekstenzijom u stopalu, maksimalno podigne u zanoženje i zadrži 3 sekunde. Pri tom, ispitanik ne sme odvajati kukove od podloge niti izvoditi fleksiju u zglobu koljena. Zadatak se završava nakon izvođenja 3 ispravna pokušaja, svakom nogom.

sportskaambulanta4

Test odnoženje ležeći o bok je test za procjenu fleksibilnosti abduktora i aduktora donjih ekstremiteta. Ispitanik leži na boku, leđima uz zid, a zatim maksimalno odnoži i zadrži taj položaj dok mu mjerilac ne kaže da prinoži. U položaju maksimalne amplitude odnoženja mjerilac izmjeri ugao između tla i odnoženja, te rezultat izražen u stepenima upisuje u mernu listu. Test je ponavljan tri puta sa pauzama za odmor do 15 sekundi.

sportskaambulanta5

Test pretklon u sjedu je test za procjenu fleksibilnosti lumbalnog dijela trupa i karličnog pojasa. Ispitanik se nalazi u sjedećem položaju bez obuće, sa potpuno opruženim nogama i oslonjenim stopalima o prednju stranu klupice. Ruke su opružene i postavljene na početak gornje strane (dodiruju lenjir). Na znak mjerioca, ispitanik se spušta u pretklon (noge opružene). Test se završava nakon izvođenja dva ispravna pretklona u sjedu. Odmor između ponavljanja je 15 sekundi.

sportskaambulanta6

EKSPLOZIVNA SNAGA

Eksplozivna snaga je jedna od determinanti uspješnosti u svim aktivnostima koje zahtijevaju korišćenje maksimalne mišićne sile u što kraćoj jedinici vremena. Dakle, eksplozivna snaga predstavlja važan faktor u onim aktivnostima u kojima je potrebno dati veliko ubrzanje masi tijela, masi pojedinih dijelova tijela ili vanjskom objektu. To se odnosi prvenstveno na aktivnosti tipa:

  • skoka (skokovi u košarci, rukometu i odbojci, skakačke discipline u atletici i sl.),
  • sprinta (sprinterske discipline uatletici, ubrzanja u nogometu, rukometu, košarci i sl.),
  • bacanja (bacanja u atletici, bacanje lopte u bejzbolu, rukometu i sl.) te
  • udarca (udarci rukom, udarci nogom, udarci po lopti u nogometu, odbojci, tenisu i sl.).

Iz istih skupina aktivnosti definisani su i brojni jednostavni motorički testovi za procjenu eksplozivne snage, poput vertikalnih i horizontalnih skokova, sprintova, bacanja i sl. U njima se motorički izlaz zadatka, izražen u numeričkim vrijednostima (najčešće u mjernim jedinicama metar i/ili sekunda), koristi za procjenu eksplozivne snage pojedinca.

SKOČNOST

Naziv testa

Šta Mjerimo?

Mjerni instrument

Jedinica mjere

Tačnost

Šta procjenjujemo?

Sunožni skok iz polučučnja bez pripreme (ruke na kukovima) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Koncentrična komponenta eksplozivnosti skoka
Skok iz polučučnja sa pripremom (ruke na kukovima) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Ekscentrično – koncentrična komponenta eksplozivnosti skoka
Unilateralni skok sa pripremom (ruke na kukovima) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Koncentričnu komponentu eksplozivnosti skoka jedne noge
Maksimalni skok sa pripremom (ruke u funkciji zamaha) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Ekscentrično –koncentričnu komponentu eksplozivnosti skoka i koordinaciju ekstremiteta u izvođenju skoka
Skok u dalj – troskok Dužina skoka Traka za merenje cm 0.1 cm Eksplozivna snaga mišića opružača nogu

OPIS TESTOVA:

Sunožni skok iz polučučnja bez pripreme (Squat Jump) se izvodi iz statičnog položaja. Ispitanikove ruke su fiksirane na kukovima (zbog maksimalne izolacije prilikom skoka). On stoji u uspravnom položaju nekoliko sekundi iz kog se spušta u poziciju polučučnja (noge su flektirane u koljenima pod uglom od 90º), gdje miruje 2 sekunde. Nakon faze mirovanja slijedi maksimalni vertikalni skok, te doskok sa laganom fleksijom u koljenima. Slijedi ponovno zauzimanje početnog položaja.

sportskaambulanta7Skok iz polučučnja sa pripremom (Counter Movement Jump). Tokom izvođenja testa sve faze skoka su povezane, tj. nema pauze u trenutku promene smjera kretanja. Ispitanikove ruke su fiksirane na kukovima (zbog maksimalne izolacije prilikom skoka). On stoji u uspravnom položaju nekoliko sekundi iz kog se spušta u poziciju polučučnja (noge su flektirane u koljenima pod uglom od 90º) i bez zaustavljanja u tački promjene smjera kretanja, izvodi maksimalni vertikalni skok. Slijedi lagan doskok sa laganom fleksijom u koljenima i ponovno zauzimanje početnog položaja.

Unilateralni skok sa pripremom (One-legged Counter Movement Jump) se izvodi iz statičnog položaja na jednoj nozi. Ispitanikove ruke su fiksirane na kukovima (zbog maksimalne izolacije prilikom skoka). Noga kojom se izvodi skok je flektirana u koljenu pod uglom od 90º, a izolovana noga se postavlja u položaj da je potkoljenica odignuta od podloge (sa tim da je koljeno u ravni sa koljenom noge kojom se izvodi skok). On stoji u uspravnom položaju nekoliko sekundi iz kog se spušta u poziciju polučučnja i bez zaustavljanja u tački promene smjera kretanja, izvodi maksimalni vertikalni skok na jednoj nozi. Doskok je na istoj nozi sa laganom fleksijom u koljenu. Slijedi ponovno zauzimanje početnog položaja.

 

sportskaambulanta8Maksimalni skok sa pripremom (Maximal Counter Movement Jump)se identično izvodi kao skok iz čučnja sa pripremom. Razlika je u tome da se ruke ne izoluju na kukovima, već su u funkciji zamaha (radi postizanja maksimalne visine skoka). Ruke se u početnom položaju nalaze u predručenju u visini grudi. Koordinisano sa spuštanjem u čučanj ispitanik izvodi zaručenje, sledi maksimalni odraz i zamah rukama kroz fazu predručenja do uzručenja. Pokret je karakterističan za većinu situacija koje se javljaju tokom sportske aktivnosti. Koordinisan zamah rukama u funkciji skoka doprinosi većoj visini skoka za 10%. Slijedi lagan doskok sa laganom fleksijom u koljenima i ponovno zauzimanje početnog položaja.

sportskaambulanta9Skok u dalj iz mesta – troskok se iz statičnog položaja. Iz početnog položaja koordinisano sa spuštanjem u čučanj ispitanik izvodi zaručenje, sledi maksimalni odraz i zamah rukama, sunožno skače što dalje može. Rezultat ispitanika je dužina ispravnog skoka u cm od označene linije do zadnjeg dela otiska pete stopala koje je bliže mestu odraza. Ispitanik skače tri puta za redom, a registruje se najbolji skok.

BRZINA – AGILNOST

Veliki broj kompleksnih sportova u svojoj strukturi sadrži promjene kretanja. Sposobnost koj se najizraženije manifestuje u takvim uslovim se naziva agilnost. Za potrebe sporta, agilnost se može deginisati, kao:

  • sposobnost brzog premeštanja tijela u prostoru i uslovima naglog zaustavljanja i promjene smjera kretanja,
  • sposobnost ubrzavanja, usporavanja i promjene smjera kretanja, zadržavajući i kontrolu kretanja i brzinu.

Faktori od kojih agilnost u velikoj meri zavisi su:

  • koordinacija,
  • pokretljivost zglobnog sistema,
  • ravnoteža,
  • snaga,
  • brzina,
  • fleksibilnost,
  • stabilnost lokomotornog aparata.

Koliko se agilnost, kao osnovna motorička sposobnost smatra važnom za osvarivanje sportskih rezultata, vidljivo je i na temelju česte primene objektivnih testova za procenu ove sposobnosti.

BRZINA – AGILNOST

Naziv testa

Šta Mjerimo?

Mjerni instrument

Jedinica mjere

Tačnost

Šta procjenjujemo?

Sunožni skok iz polučučnja bez pripreme (ruke na kukovima) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Koncentrična komponenta eksplozivnosti skoka
Skok iz polučučnja sa pripremom (ruke na kukovima) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Ekscentrično – koncentrična komponenta eksplozivnosti skoka
Unilateralni skok sa pripremom (ruke na kukovima) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Koncentričnu komponentu eksplozivnosti skoka jedne noge
Maksimalni skok sa pripremom (ruke u funkciji zamaha) Visina vertikalnog skoka Globus Fitro Jumper cm 0.1 cm Ekscentrično –koncentričnu komponentu eksplozivnosti skoka i koordinaciju ekstremiteta u izvođenju skoka
Skok u dalj – troskok Dužina skoka Traka za merenje cm 0.1 cm Eksplozivna snaga mišića opružača nogu

OPIS TESTOVA:

sportskaambulanta10Sprint 20m/30m sa prolaznim vremenom na 5m/10m – je test za procjenu startnog ubrzanja i maksimalne brzine trčanja. Ispitanik iz položaja visokog starta ima zadatak da maksimalno pretrči zadatu dionicu. Test se završava nakon dva pravilno izvedena sprinta.